www.sztandary.com www.sztandary.com.pl sztandary szkolne sztandary osp sztandry psp
   
INTERNETOWY MAGAZYN NAUTOLOGICZNY
okręty wojenne, okręty podwodne, statki, żegluga, wraki, marynarka wojenna, marynarka handlowa
 
-   MORZE  |  MARYNARKA HANDLOWA  |  STATKI  |  OKRĘTY WOJENNE  | WRAKI  |  MARYNARKA WOJENNA  |  ŻEGLUGA   -
         
         
WODNOSAMOLOTY
     
POLSKA
Hosting by Aabaco Web Hosting
Katastrofa hydroplanu "Westpreussen"
Bartosz Grabowski & Piotr Mierzejewski
-
Pomnik Marynarzy w sopockim Parku Północnym pierwotnie upamiętniał ofiary katastrofy niemieckiego wodnosamolotu.
Fotografia: Bartosz Grabowski.
 
---------"Gazeta Toruńska" 11 lutego 1913 roku informowała: "Latawiec wojskowy, na którego budowę składały się całe
Prusy Zachodnie i który nosił stąd nazwę
Westpreussen, już nie istnieje. Latawiec wybierał się w piątek do Słupska.
Wobec niepomyślnego wiatru wrócił pod Wejherowem do Gdańska. W okolicy Sopot złamało się nagle skrzydło i cały
aparat wpadł w morze z wysokości 150 metrów. Porucznik Janetzky i maszynista Dieckmann znaleźli śmierć w nurtach.
Pogruchotany latawiec przywieziono do Gdańska." Ten sam dziennik w numerze z 1 czerwca 1913 zamieścił krótką
notatkę o treści: "Ciało kapitana Janetzkiego, który stał się ofiarą nieszczęśliwego wzlotu latawca „
Westpreussen
wyłowiono z morza w pobliżu ulicy sopockiej. Maszynisty Dittmanna, który również znalazł śmierć w nurtach morskich
dotychczas nie znaleziono." W obu cytatach zachowaliśmy oryginalną pisownię. Czytelnikom zaskoczonym terminem
latawiec wojskowy wyjaśniamy, że dziennikarzowi chodziło w tym wypadku o dwupłatowy wodnosamolot (hydroplan)
typu
Albatros WMZ.
-
Dwumiejscowe dwupłatowe wodnosamaloty typu Albatros WMZ produkowane były w latach 1911-1913
przez niemiecką firmę
Albatroswerke G.m.b.H. Flugzeugfabr. u. Fliegerschule w Johannisthal koło Berlina.
-
 
Depesza Agencji Reutera o katastrofie lotniczej
w rejonie Sopotu, zamieszczona przez brytyjski dziennik
"The Scotsman" nazajutrz po tym wydarzeniu.
-
Francuski dziennik "Feuille d'Avis de Neuchatel" z numerze z 8
marca 1913 r. informację o katastrofie podał na 10. stronie.
-
 
"Westpreussen" (powyżej) różnił się od innych maszyn typu Albatros WMZ obecnością herbu Prus Zachodnich na sterach
kierunku i napisem WESTPREUSSEN umieszczonym na dolnym płacie.
-
 
-------Tragiczna katastrofa "Westpreussen" upamiętniona została pomnikiem odsłoniętym w Sopocie 28 czerwca 1914
roku. Dzieje tego pomnika przedstawia w skrócie tekst cytowany poniżej, a zamieszczony na portalu polskaniezwykla.pl:


"W sopockim Parku Północnym, niedaleko Zatoki Sztuki stoi duży lecz dość skromny głaz z przymocowaną doń kotwicą.
Powszechnie znany jest jako Pomnik Marynarzy, tymczasem…
"

"Historia pierwsza opowiada, że tak naprawdę jest to pomnik katastrofy lotniczej, jaka zdarzyła się nad wodami Zatoki
Gdańskiej 7 lutego 1913 r. Do morza runął tu dwupłatowiec ze zlokalizowanej niedaleko Pucka lotniczej stacji badawczej
niemieckiej marynarki. Ciał załogi samolotu nigdy nie odnaleziono a półtora roku później odsłonięto poświęcony im
pomnik. Do głazu, oprócz kotwicy przymocowano tablicę o treści: „Pamięci kapitana Janetzkyego i starszego
bosmanmata maszynisty Dickmanna, którzy 7 lutego 1913 r. zginęli w katastrofie hydroplanu „Westpreussen”.

"Po II wojnie tablicę usunięto. Historia druga opowiada o tym, że głaz z kotwicą kojarzył się nowym władzom miasta z
morzem, więc postanowiono poświęcić go marynarzom przymocowując doń nową tablicę o treści „1939 – 1945.
Marynarzowi polskiemu, który nie szczędził krwi ani sił za Polskę Ludową silną na morzu. ZUWZ ONID”. Fundatorem był
protoplasta ZBOWid-u, czyli Związek Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację."

"Historia trzecia to czasy nam najbliższe oraz pojawienie się na pomniku nowej, apolitycznej i zdekomunizowanej
tablicy. Aktualnie poświęcony jest „Marynarzom polskim, którzy nie szczędzili krwi ani sił w walce o Polskę silną na
morzu”.
-
 
 
 
Pomnik Marynarzy w Sopocie. Zoppot Denkmal.
Pierwotny napis (z 1914 roku) na tablicy o treści "Den Gedenken an Kapitänleutnant Jenetzky und Maschinistenmaat
Dieckmann, verunglückt am 7 Februar 1913 mit Wasserflugzeug Westpreussen" czyli "Pamięci  kapitana Jenetzky'ego i mata
maszynisty Dieckmanna, którzy 7 lutego 1913 r. zginęli w katastrofie wodnosamolotu Westpreussen" został zastąpiony po II
wojnie światowej tablicą z napisem "1939-1945. Marynarzowi Polskiemu, który nie szczędził krwi, ani sił za Polskę Ludową
silną na morzu, ZUWZ ONID."
Fotografia: Bartosz Grabowski.
     
   
Opublikowano: 22 września 2016
 
_________________________________
Facta Nautica
dr Piotr Mierzejewski
 
   
Piotr Mierzejewski
   
Sztandary haftowane mierzejewski
sztandary haftowane osp mierzejewski
Statki, okręty i wraki
 
 
 
 
 
Na stronach
Facta Nautica
między innymi:
 
JANEK KRASICKI
CARINA
HUTA FLORIAN
Kosciuszko
TADEUSZ KOŚCIUSZKO
Kolizja w Le Havre
Kościuszko
KOŚCIUSZKO
w Bostonie
ANDRZEJ
Holownik szczeciński
Prom
POMERANIA
Holownik
LUBECKI
KRUTYNIA
SZTANDARY
CHORĄGWIE
na zamówienie
KONTAKT
Nurkowanie
na wraki
Wracktauchen
KONTAKT