| Archaeoprion - niezwykła mikroskamieniałość z Polski dr Piotr Mierzejewski |
 |
| Schemat budowy aparatu ksenognatycznego |
| Z ordowickich głazów narzutowych z obszaru Polski pochodzą niezwykłe mikroskamieniałości, opisane pod nazwą Archaeoprion quadricristatus Mierzejewski et Mierzejewska, 1975. Wiek ich ocenia się w przybliżeniu na 425 milionów lat. |
 |
| Archaeoprion quadricristatus |
| Rysunek spod mikroskopu |
| Długość okazu 0.35 mm |
| Zostały one wytrawione, razem z licznymi skolekodontami, kwasem octowym z wapiennych narzutniaków, znalezionych na wybrzeżu Bałtyku w okolicy wsi Orzechowo. Badania prowadzone metodami mikroskopii świetlnej i elektronowej wykazały, że są to aparaty szczękowe wieloszczetów zupełnie nieznanego dotąd typu budowy. Typ ten nazwano typem ksenognatycznym. |
| Elementy aparatu ksenognatycznego nie mają swoich odpowiedników w elementach pozostałych czterech typów aparatów szczękowych. Spowodowało to poważne trudności w ustaleniu powiązań rodowych rodzaju Archaeoprion z innymi wieloszczetami. |
| lewa szczęka |
| prawa szczęka |
| pseudopodpora |
| Każda szczęka jest złożona z czterech rzędów zębów. |
| Dla rodzaju Archaeoprion została utworzona nowa rodzina, Archaeoprionidae, stanowiąca nieznany dotąd kierunek rozwoju ewolucyjnego wieloszczetów wędrujących z rzędu Eunicida. |
| Z nieopublikowanych informacji wynika, iż podobne skamieniałości zostały znalezione również w ordowickich skałach Estonii przez doktora Ralpha Männila, nieżyjącego już geologa i paleontologa. |
| Opracowano na podstawie: Mierzejewski, P. & Mierzejewska, G. 1975. Xenognath type of polychaete jaw apparatuses. - Acta Palaeontologica Polonica 20, 3, 437-444. |
 |