OKRĘTY PODWODNE
|
|
|
|
|
|
|
STATKI i OKRĘTY
|
|
|
MARYNARKA WOJENNA | MORZE | STATKI | OKRĘTY | WRAKI | MARYNARKA HANDLOWA
|
|
| |
|
|
|
|
NISZCZYCIELE
|
|
|
|
PORTUGALIA
|
|
|
NRP LIMA
- Portugalski niszczyciel z okresu II wojny światowej - Bitwa o Atlantyk -
dr Piotr Mierzejewski
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
Portugalski niszczyciel LIMA wkrótce po wejściu do służby. Fragment pocztówki z roku 1933 lub 1934.
|
| |
------- Podczas drugiej wojny światowej portugalski niszczyciel LIMA
podejmował wiele akcji ratunkowych na Atlantyku w rejonie Azorów, niekiedy
w skrajnie ciężkich warunkach. Chwile nieprawdopodobnej wprost grozy
przeżyła jego załoga, gdy 30 stycznia 1943 roku podczas szalejącego sztormu
boczne przechyły okrętu dochodziły aż do 67 (69?) stopni! Uratowanie
jednostki w tamtych okolicznościach uznane zostało za wyjątkowe osiągnięcie
w historii nawigacji. Budzącą powszechny podziw maestrią zawodową wykazał
się wówczas capitão tenente Manuel Maria Sarmento Rodrigues (1899 -
1979), dowodzący okrętem w latach 1941-1945, późniejszy minister kolonii
Portugalii i generalny gubernator Mozambiku. Wydarzenia te opisał w książce
"Rio Lima - O seu navio e os seus heróis", opublikowanej w Lizbonie w roku
1944. Pozycja ta w wersji okrojonej ukazała się pod tytułem "O nosso navio"
w roku 1978, również w Lizbonie.
---------Podczas drugiej wojny światowej, trzon marynarki wojennej Portugalii
stanowiło pięć niszczycieli zbudowanych w latach 1931-1936. Były to jednostki
typu 'DOURO' (czasem zwanego 'VOUGA'), którego projekt, wzorowany na
HMS AMBUSCADE, narodził się w biurze konstrukcyjnym brytyjskiej
stoczni Yarrow (Scotstoun). Dwie pierwsze jednostki tego typu, VOUGA i
LIMA, powstały w Glasgow w Yarrow, zaś trzy pozostałe - DOURO, TEJO
oraz DÃO - w portugalskiej stoczni Estaleiro Real de Lisboa.
---------Pierwotna charakterystyka omawianych niszczycieli wyglądała
następująco:
--------------------------Wyporność standard - 1219 ton; wyporność pełna -1563 t;
maksymalna prędkość - 36 węzłów; uzbrojenie - 4 działa 120 mm/L50
Armstrong Mk G (4 x I), 3 x 40mm/L39 plot, 2 poczwórne obracalne
wyrzutnie torpedowych 533 mm (2 x IV), 20 min, 2 miotacze bomb
głębinowych i 12 bomb; napęd - turbiny Parsonsa o łącznej mocy 33000KM,
3 kotły główne typu Yarrow, 2 śruby; zasięg - 5400 Mm przy prędkości 15
węzłów; zapas paliwa - 296 ton (maksymalnie -345 ton); wymiary - 93,6
(98,5) x 9,45 x 3,35 m; załoga 127 ludzi.
|
|
| |
Kadłub niszczyciela LIMA w początkowej fazie budowy.
Stocznia Yarrow w Scotstoun, rok 1932.
|
| |
|
|
|
Portugalski niszczyciel LIMA - wybawiciel alianckich rozbitków. Fotografia wykonana 15 października 1943 roku.
|
| |
|
|
---------Niszczyciel LIMA, zwodowany 29 maja 1933 r. w stoczni Yarrow pod
numerem 1625, zdążył jeszcze w październiku tego samego roku wejść do
służby w Marinha de Guerra Portuguesa.
-------- 30 listopada 1941 roku na Atlantyku, około 170 mil na południowo-
południowy wschód od wyspy Flores (Azory), torpeda U-Boota U 43 dosięgła
s.s. ASHBY (4868 BRT). Był to brytyjski frachtowiec, który odłączył się od
konwoju OS-12. Statek poszedł na dno w ciągu zaledwie czterech minut,
pociągając za sobą na dno 17 członków załogi. Znalazł się między nimi kapitan
Tom Valentine Frank. Pozostali, w liczbie 33, zdołali uratować się na szalupie
i dotrzeć do wyspy Faial (ang. Fayal), skąd zabrał ich LIMA.
----------5 czerwca 1942 roku U-Boot U 201 storpedował i zatopił na
Atlantyku wielki brytyjski statek towarowo-pasażerski AVILA STAR
(14443 BRT), płynący z Buenos Aires do Wielkiej Brytanii z ładunkiem
wołowiny. Część załogi i pasażerów znalazła schronienie na trzech szalupach
odnalezionych w następnych dniach przez LIMA.
--------Bogaty w wydarzenia okazał się styczeń 1943 roku, gdy LIMA ratował
rozbitków z dwóch amerykańskich statków. 26 stycznia odszukał i podniósł z
wody 48 ludzi z s.s. CITY OF FLINT (4963 BRT), marudera z konwoju UGS-
4 zatopionego poprzedniego dnia frachtowca przez niemiecki okręt podwodny
U 575 w odległości około 300 mil na południe od Flores (Azory). Po zejściu
rozbitków na ląd w Punta Delgada, niszczyciel musiał niemal natychmiast
wypłynąć w kolejny rejs ratunkowy. 27 stycznia U-Boot U 442 zatopił s.s.
JULIA WARD HOWE (7176 BRT), amerykański statek typu 'LIBERTY'.
Stało się to w rejonie około 175 mil na południe od Azorów, gdy "liberciak"
wskutek ciężkich warunków pogodowych, podobnie jak CITY OF FLINT,
utracił kontakt z konwojem UGS-4, w składzie którego wyruszył w rejs. 70
rozbitków ze statku zostało odnalezionych przez poszukujący ich LIMA.
Wracając z nimi do Ponta Delgada, niszczyciel przetrwał wspomniany wyżej
sztorm, podczas którego przechyły kadłuba osiągnęły 67 (69?) stopni.
---------Po wojnie, gdy Portugalia stała się członkiem NATO, LIMA otrzymał w
roku 1946 nowe oznaczenie burtowe 'D 333', które zastąpiło dotychczas
widniejącą na burcie literę 'L'. Wkrótce potem przeszedł modernizację w
Yarrow, która objęła m.in. zmniejszenie tylnego komina, zmianę przedniego
palowego masztu w trójnożny, demontaż tylnego masztu i wzmocnienie
uzbrojenia przeciwlotniczego przez dodanie 3 działek kalibru 20 mm.
|
|
Przechyły niszczyciela LIMA podczas sztormu na Atlantyku
30 stycznia 1943 r. osiągnęły 67 (69?) stopni.
|
| |
|
|
LIMA w roku 1946 otrzymał alfanumeryczne oznaczenie 'D333'.
|
| |
|
|
Niszczyciel LIMA w Leixões. Czerwiec 1959 roku.
|
| |
|
---------Skreślenie niszczyciela z listy floty nastąpiło 16 października 1965 roku, po 32 latach służby w marynarce wojennej Portugalii.
|
| |
Opublikowano 14 stycznia 2012 r.
© dr Piotr Mierzejewski
|
|
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
- FACTA NAUTICA -
dr Piotr Mierzejewski, hr. Calmont
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
