Dinozaury ptasiomiednicowe  (Ornitischia)
Muttaburrazaur czyli Muttaburrasaurus
dwunożny roślinożerny dinozaur okresu kredowego
Muttaburrasaurus na znaczku Turkmenistanu ( rok 2001)
Muttaburrazaur był dinozaurem dwunożnym o lekkiej sylwetce. Jego dość długie kończyny przednie
sugerują, że czasami mógł przechodzić do czworonożności. Dłonie jego były pięciopalczaste, a kciuk
miał przekształcony w silny kolec, co zbliża go do innego dwunożnego dinozaura, zwanego iguanodonem
(Iguanodon). Obecność tego kolca, długości ok. 15 cm, powoduje, że muttaburrazaur uważany jest
za przedstawiciela podrzędu Iguanodontia (rząd Ornitischia). Najprawdopodobniej te sztyletowate
kolce służyły zwierzęciu do obrony. Pazury tylnych kończyn uformowane były na kształt kopyt.

Głowa muttaburrazaura była stosunkowo niewielka. Jej cechą charakterystyczną jest zagadkowa
kostna narośl pusta w środku na długim pysku. Rola tej narośli jest nieznana. Wysunięto jednak dwie
hipotezy mające wyjaśnić jej funkcje: według jednej związana była ze zmysłem powonienia, według
drugiej zaś służyła do wydawania specjalnych dźwięków. Ostre uzębienie działało jak nożyce -
możliwe, że było wykorzystywane nie tylko do pokarmu roślinnego.

Muttaburrazaury żyły w czasach środkowej kredy, czyli ok. 113-97,5 miliona lat temu. Osiągały
długość 7 metrów, zaś ciężar ich dochodził do 4 ton.

Muttaburrazaury do obejrzenia również na znaczkach Australii.

                                                                                      Opracował: dr Piotr Mierzejewski, hr. Calmont F.R.C.


Literatura:

Bartholomai, A & Molnar, R.E. 1981. Muttaburrasaurus: a new Iguanodontid (Ornitischia: Ornithopoda) dinosaur  
from the Lower Cretaceous of Queensland. - Memoirs of the Queensland Museum 20, 2, 319-349.

Molnar, R.E. 1995. Possible convergence in the jaw mechanism of ceratopsians and Muttaburrasurus. - W: A. Sun
i Y. Wang (ed.) Sixth Symposium on Mesozoic Terrestial Ecosystems and Biota, Short papers. China Ocean Press,
Beijing, 115-117.

Molnar, E.R. 1996. Observations on the Australian ornithopod dinosaur, Muttaburrasaurus. - Memoirs of the
Queensland Museum 39, 3, 639-652.
                                        
Muttaburrazaur został opisany pod
naukową nazwą Muttaburrasaurus
w roku 1981. Autorami tej nazwy są
dwaj badacze, Ralph E. Molinar i Alan
Bartholomai. Pierwsze szczątki tego
dinozaura zostały jednak znalezione
znacznie wcześniej, mianowicie w 1963
roku. Ich odkrywca, miejscowy hodowca
bydła, Doug Langdon, znalazł dwa
niekompletne szkielety w utworach
środkowej kredy Australii (środkowy
Queensland, okolice miasta Muttaburra,
w pobliżu Thompson River) i dlatego
gatunek typowy muttaburrazaura
(Muttaburrasaurus langdoni) uwiecznia
jego nazwisko.