Mamuty w Warszawie
     Od czasu do czasu opinię publiczną w naszym kraju
poruszają sensacyjne doniesienia o znaleziskach
szkieletów ogromnych zwierząt z minionych epok
geologicznych. Zwykle chodzi w takich przypadkach o
szczątki dinozaurów lub gigantycznych ssaków
odkrywane gdzieś na innych kontynentach. Dla wielu
więc będzie dużą niespodzianką, że odkrycia takie mają
miejsce nawet w centrum Warszawy!
     
     Warto również pamiętać, że zmontowany szkielet
mamuta można obejrzeć w Warszawie w Muzeum
Instytutu Gelogicznego przy ulicy Rakowieckiej.

     A oto co na temat takich znalezisk w Warszawie
opowiedział dr Gwidon Jakubowski z Muzeum Ziemi PAN,
słynny polski "łowca mamutów":
Marcin Korwin-Kossakowski,
uczeń warszawskiego Gimnazjum nr 13 im S.Staszica,
demonstruje fragment kości udowej mamuta znalezionego
na Żoliborzu.
      "Pierwsze znalezisko licznych kości ssaków plejstoceńskich wydobytych z terenu dzisiejszej Warszawy, w
Szczęśliwicach, tak opisał
Antoni Ślósarski: 'W odległości 4 wiorst od Warszawy, za rogatkami
Jerozolimskimi, z prawej strony szosy prowadzącej do Radomia (prawie naprzeciw Rakowa) leży wieś
Szczęśliwice [współcześnie rejon Dworca Zachodniego]. Na terytorium będącym własnością p. J. Riedel i s-
ki, najbliżej położonym szosy, przy kopaniu gliny na cegłę w roku 1880 i 1881 znaleziono kości zwiarzat
zaginionych, a mianowicie: mamuta, nosorożca włochatego, tura, renifera i jelenia kopalnego. Kości te były
znajdowane różnemi czasy w ciągu 2 lat w różnych miejscach, zawsze mniej więcej na tej samej głębokości
około 8 stóp". Szczątki te przekazano do kolekcji Gabinetu Zoologicznego UW. W następnych artykułach
Ślósarski opisywał pojedyncze kości i zęby różnych zwierząt wykopanych czy też wyłowionych z Wisły, m.in.
słoni leśnych, mamutów i nosorożców."

    "Pod koniec XIX wieku znanym warszawskim kolekcjonerem skamieniałości był prof. Antoni Waga. Kiedy
został mianowany kustoszem Muzeum Zoologicznego "Frascati" mieszczącego się w gmachu [...] Muzeum
Ziemi PAN, przekazał doń cały swój zbiór. Niestety, ta niezwykle ciekawa kolekcja paleontologiczna zaginęła
podczas I wojny światowej".

    
     "W latach 30. z terenu Warszawy bogatą kolekcję kości mamuta
oraz kompletną żuchwę słonia leśnego zebrał prof. Ludwik Sawicki.
Niestety, nie zdążył opublikować pracy o swoich znaleziskach, a
podczas Powstania Warszawskiego manuskrypt i cała kolekcja
uległy zniszczeniu. Do najciekawszego znaleziska
paleontologicznego na terenie Warszawy doszło w 1962 r, kiedy to
ekipa Działu Paleozoologii Muzeum Ziemi PAN wydobyła niemal
kompletny szkielet słonia leśnego (
Palaeoloxodon antiquus) przy ul.
Leszno. Niestety, tak się zdarza, że większość odkryć
paleontologicznych na świecie została dokonana przez
przypadkowych ludzi i dlatego wiele okazów ogromnej wartości
uległo bezpowrotnemu zniszczeniu. Warszawskie znalezisko również
częściowo podzieliło ten los. Najpierw na kości natrafili robotnicy
kopiący prawie pięciometrowej głębokości wykop. Zniszczono wtedy
całkowiciem.in. żuchwę, mózgową część czaszki, połowę miednicy,
część prawej łopatki, kilka kręgów i wiele żeber. Trzeba było
dopiero przechodzącego obok nauczyciela, by powstrzymać
rozbijanie kilofami ogromnych kości. W trakcie przeprowadzonych
następnie robót wykopaliskowych pracownicy Działu Paleozoologii
wydobyli zachowaną prawą połowę szkieletu. Zrekonstruowana
prawa przednia kończyna ma 3,7 m wysokości, cały słoń mierzył ok.
4,1 m tzn. był wyższy o prawie pół metra od największego słonia
afrykańskiego."
     W listopadzie 1971 r. przy budowie przejścia podziemnego w rejonie Dworca
Zachodniego (czyli też Szczęśliwice) natrafiono na głębokości pięciu metrów na
nkiekompletny szkielet mamuta (
Mamuthus primigenius). Na szczęście robotnicy
od razu zawiadomili redakcję Ekspresu Wieczornego", a ta Muzeum Ziemi.
Miesiąc później w trakcie wykonywania dalszej części wykopu w odległości ok.
200 m znaleziono fragmenty szkieletu innego mniejszego mamuta.
     Następnie znajdowano tylko pojedyncze zęby. Największym rozczarowaniem
dla paleontologów okazała się budowa metra. Dotychczas tylko raz
zawiadomiono Muzeum Ziemi o znalezieniu mlecznego zęba trzonowego
mamuta podczas budowy stacji Politechnika. Reasumując, z tego krótkiego
przeglądu znalezisk kości mamucich wynika, że warszawiacy mają z nimi do
czynienia częściej, niż im się to wydaje".

               Są to fragmenty listu G. Jakubowskiego opublikowane przez "Gazetę Wyborczą" w lutym 2006.
Goethe Lab - Zakład Paleobiologii
zarejestrowany  w 2002 r jako placówka prywatna
Opracowanie: dr
Piotr Mierzejewski, hr. Calmont