![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Mamuty w Warszawie |
|||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Od czasu do czasu opinię publiczną w naszym kraju poruszają sensacyjne doniesienia o znaleziskach szkieletów ogromnych zwierząt z minionych epok geologicznych. Zwykle chodzi w takich przypadkach o szczątki dinozaurów lub gigantycznych ssaków odkrywane gdzieś na innych kontynentach. Dla wielu więc będzie dużą niespodzianką, że odkrycia takie mają miejsce nawet w centrum Warszawy! Warto również pamiętać, że zmontowany szkielet mamuta można obejrzeć w Warszawie w Muzeum Instytutu Gelogicznego przy ulicy Rakowieckiej. A oto co na temat takich znalezisk w Warszawie opowiedział dr Gwidon Jakubowski z Muzeum Ziemi PAN, słynny polski "łowca mamutów": |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Marcin Korwin-Kossakowski, uczeń warszawskiego Gimnazjum nr 13 im S.Staszica, demonstruje fragment kości udowej mamuta znalezionego na Żoliborzu. |
|||||||||||||||||||||||||||||
| "Pierwsze znalezisko licznych kości ssaków plejstoceńskich wydobytych z terenu dzisiejszej Warszawy, w Szczęśliwicach, tak opisał Antoni Ślósarski: 'W odległości 4 wiorst od Warszawy, za rogatkami Jerozolimskimi, z prawej strony szosy prowadzącej do Radomia (prawie naprzeciw Rakowa) leży wieś Szczęśliwice [współcześnie rejon Dworca Zachodniego]. Na terytorium będącym własnością p. J. Riedel i s- ki, najbliżej położonym szosy, przy kopaniu gliny na cegłę w roku 1880 i 1881 znaleziono kości zwiarzat zaginionych, a mianowicie: mamuta, nosorożca włochatego, tura, renifera i jelenia kopalnego. Kości te były znajdowane różnemi czasy w ciągu 2 lat w różnych miejscach, zawsze mniej więcej na tej samej głębokości około 8 stóp". Szczątki te przekazano do kolekcji Gabinetu Zoologicznego UW. W następnych artykułach Ślósarski opisywał pojedyncze kości i zęby różnych zwierząt wykopanych czy też wyłowionych z Wisły, m.in. słoni leśnych, mamutów i nosorożców." "Pod koniec XIX wieku znanym warszawskim kolekcjonerem skamieniałości był prof. Antoni Waga. Kiedy został mianowany kustoszem Muzeum Zoologicznego "Frascati" mieszczącego się w gmachu [...] Muzeum Ziemi PAN, przekazał doń cały swój zbiór. Niestety, ta niezwykle ciekawa kolekcja paleontologiczna zaginęła podczas I wojny światowej". |
|||||||||||||||||||||||||||||
| "W latach 30. z terenu Warszawy bogatą kolekcję kości mamuta oraz kompletną żuchwę słonia leśnego zebrał prof. Ludwik Sawicki. Niestety, nie zdążył opublikować pracy o swoich znaleziskach, a podczas Powstania Warszawskiego manuskrypt i cała kolekcja uległy zniszczeniu. Do najciekawszego znaleziska paleontologicznego na terenie Warszawy doszło w 1962 r, kiedy to ekipa Działu Paleozoologii Muzeum Ziemi PAN wydobyła niemal kompletny szkielet słonia leśnego (Palaeoloxodon antiquus) przy ul. Leszno. Niestety, tak się zdarza, że większość odkryć paleontologicznych na świecie została dokonana przez przypadkowych ludzi i dlatego wiele okazów ogromnej wartości uległo bezpowrotnemu zniszczeniu. Warszawskie znalezisko również częściowo podzieliło ten los. Najpierw na kości natrafili robotnicy kopiący prawie pięciometrowej głębokości wykop. Zniszczono wtedy całkowiciem.in. żuchwę, mózgową część czaszki, połowę miednicy, część prawej łopatki, kilka kręgów i wiele żeber. Trzeba było dopiero przechodzącego obok nauczyciela, by powstrzymać rozbijanie kilofami ogromnych kości. W trakcie przeprowadzonych następnie robót wykopaliskowych pracownicy Działu Paleozoologii wydobyli zachowaną prawą połowę szkieletu. Zrekonstruowana prawa przednia kończyna ma 3,7 m wysokości, cały słoń mierzył ok. 4,1 m tzn. był wyższy o prawie pół metra od największego słonia afrykańskiego." |
|||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||
| W listopadzie 1971 r. przy budowie przejścia podziemnego w rejonie Dworca Zachodniego (czyli też Szczęśliwice) natrafiono na głębokości pięciu metrów na nkiekompletny szkielet mamuta (Mamuthus primigenius). Na szczęście robotnicy od razu zawiadomili redakcję Ekspresu Wieczornego", a ta Muzeum Ziemi. Miesiąc później w trakcie wykonywania dalszej części wykopu w odległości ok. 200 m znaleziono fragmenty szkieletu innego mniejszego mamuta. |
|||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Następnie znajdowano tylko pojedyncze zęby. Największym rozczarowaniem dla paleontologów okazała się budowa metra. Dotychczas tylko raz zawiadomiono Muzeum Ziemi o znalezieniu mlecznego zęba trzonowego mamuta podczas budowy stacji Politechnika. Reasumując, z tego krótkiego przeglądu znalezisk kości mamucich wynika, że warszawiacy mają z nimi do czynienia częściej, niż im się to wydaje". Są to fragmenty listu G. Jakubowskiego opublikowane przez "Gazetę Wyborczą" w lutym 2006. |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Goethe Lab - Zakład Paleobiologii zarejestrowany w 2002 r jako placówka prywatna Opracowanie: dr Piotr Mierzejewski, hr. Calmont |
|||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||||||||||||||