|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
||| - MARYNARKA HANDLOWA - MORZE - STATKI - OKRĘTY - WRAKI - MARYNARKA WOJENNA - |||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
s/s NINA
- II wojna światowa - ex MARTHA RUSS - ex FREDRIK LARSSEN - Guernsey -
PIOTR MIERZEJEWSKI
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
Fiński frachtowiec s/s NINA. Miejsce i data wykonania fotografii nieznane.
Zbudowany w niemieckiej stoczni A.G. "Neptun" w Roctocku (nr stocz. 183) jako MARTHA RUSS dla Ernst Russ z Hamburga w 1899 r.
Od 1927 r. własność Lovisa Angfartygs A/B (A/B R Nordstrom & Co.O/Y). Pojemność: 2055 BRT i 1180 NRT.
Wymiary: 85,34 x 12,4 x 5,55 m. Napęd: maszyna parowa trzycylindrowa, potrójnej ekspansji, 168 n.h.p., prod. A.G. "Neptun", 1 śruba.
-
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
-------W roku 1938 polski rząd sondował we Francji możliwość sprowadzenia do Polski z Afryki czterech dział morskich
kalibru 305 mm, które miałyby wzmocnić obronę artyleryjską wybrzeża. Te same działa, którymi interesowała się
Polska, Niemcy nieoczekiwanie znaleźli w kwietniu 1940 roku w norweskim porcie Bergen podczas kontroli ładunku na
fińskim statku s/s NINA. Aby zrozumieć, jak do tego doszło, dobrze jest cofnąć się aż do roku 1920 i zwycięstwa
rewolucji październikowej w Rosji.
|
| |
|
|
Rosyjski pancernik GENERAŁ ALEKSIEJEW stojący w suchym doku w Bizercie (Tunezja). Fotografia z roku 1922.
-
|
| |
-------14 listopada 1920 roku od brzegów Krymu odpłynęła na zawsze cała armada białogwardyjskich okrętów wojennych
i statków, w skład której wchodziły m.in. 2 pancerniki, 2 krążowniki, 10 niszczycieli i torpedowców, 4 okręty podwodne i
2 kanonierki oraz różne mniejsze i pomocnicze jednostki. Na czele tej floty wygnańców płynął GENERAŁ ALEKSIEJEW,
czyli dawny IMPIERATOR ALEKSANDER III, nowoczesny drednot, który wszedł do służby zaledwie w czerwcu 1917
roku. Okręt ten, po internowaniu przez Francuzów w Bizercie został sprzedany w roku 1928 na złom firmie Kliaguine Co.
-
|
| |
|
|
---------Rozbiórka okrętu rozpoczęło się dopiero w 1936 r.
Poprzedził ją demontaż uzbrojenia artyleryjskiego (10 dział
305 mm i 18 dział 130 mm), które w całości
zmagazynowano w Arsenale Sidi-Abdallah w rejonie Bizerty.
--------Po wybuchu wojny radziecko-fińskiej (30 listopada
1939 r.) rząd fiński rozpoczął w różnych państwach Europy
rozmowy na temat zakupu broni dla wszytkich rodzajów sił
zbrojnych. Rozpoczęte w grudniu pertraktacje w sprawie
sprzedaży przez Francję dział pancernika GENERAŁ
ALEKSIEJEW już w styczniu 1940 r. zakończyły się
powodzeniem. Finlandia wysłała do Tunezji trzy frachtowce
pod odbiór tych dział. Na dwa mniejsze statki (nazw ich nie
udało mi się jeszcze ustalić) załadowano po trzy działa 305
mm. Ładunek ten szczęśliwie dotarł do Petsamo, mimo
trwających walk na Atlantyku. Trzeci frachtowiec, s/s NINA,
należący do Lovisa Angfartyga oprócz pozostałych czterech
dział 305 mm, zabrał także wszystkie osiemnaście kalibru
130 mm.
|
Dźwig portowy w Sidi-Abdallah o nośności 150 t.
Masa pojedynczego działa kal. 305 mm rosyjskiego pancernika
GENERAŁ ALEKSIEJEW wynosiła "tylko" 84,2 t.
Stara francuska pocztówka.
|
| |
---------Z tym ładunkiem ruszył do Finlandii, zachodząc po drodze do Genui, Gibraltaru i któregoś portu na terenie
Wielkiej Brytanii. Przedostatnim etapem jego rejsu był norweski port Bergen, do którego parowiec wszedł na początku
kwietnia. Tymczasem sytuacja w Europie zaostrzyła się - III Rzesza realizując operację pod kryptonimem Weserübung,
zaatakowała Danię i Norwegię.
-
|
---------Siły niemieckie opanowały Bergen 9 kwietnia i powołany przez nie nowy komendant portu wydał zakaz
opuszczania portu przez wszystkie znajdujące się w nim statki. 13 kwietnia statek odniósł nieznaczne uszkodzenia
podczas bombardowania przeprowadzonego przez brytyjskie lotnictwo, a wkrótce potem Niemcy przeprowadzili dokładną
kontrolę transportowanego ładunku i zarekwirowali całą przewożoną broń. S/s NINA w dalszą podróż do Finlandii ruszył
dopiero 6 lipca. Parowiec szczęśliwie przetrwał wojenną zawieruchę i złomowano go dopiero w lipcu 1961 roku w
Helsinkach.
-
|
| |
|
|
Powojenna fotografia przedstawia fiński frachtowiec s/s NINA brytyjskim porcie Goole.
Fotografia ze zbiorów Gustava Schneidera.
|
| |
--------Na koniec parę słów o dalszych losach dział zarekwirowanych przez Niemców w Bergen. Działa 130 mm pozostały
w Norwegii, wykorzystane do budowy baterii nabrzeżnych. Nieformalnie nazywano je Nina Geschütze. Strzegły one m.in.
wejścia do Altafjord, który stanowił kryjówkę wielkich okrętów pancernych III Rzeszy, m.in. pancernika TIRPITZ.
Łącznie stworzono z nich 6 baterii, po 3 działa w każdej, w różnych punktach norweskiego wybrzeża.
-
|
| |
|
|
Zakamuflowane działo baterii Mirus na wyspie Guernsey.
-
|
| |
------Zgoła inaczej potoczyły się dzieje dział kalibru 305
mm. Otrzymały one wieże pancerne grubości 150 mm i
rozmieszczono je na Guernsey, zdobytej przez Niemców
wysepce brytyjskiej w Kanale La Manche. Powstałej tak
baterii, czynnej od lipca 1942 r., nadano nazwę Mirus.
Pochodziła ona od nazwiska Rolfa Mirusa, niemieckiego
oficera (Kapitän-zur-See), który poległ 3 listopada 1941
roku na pokładzie Flugsicherungsboot 502 w rejonie
Guernsey podczas walki z brytyjskim samolotem.
------Po wojnie wszystkie działa z Guernsey Brytyjczycy
przeznaczyli na złom. Inaczej natomiast postąpili Finowie
ze swoimi bateriami - trzy działa 305 mm spośród ośmiu,
które do nich dotarły w 1940 r., podarowali Związkowi
Radzieckiemu. W ZSRR potraktowano ten upominek od
dawnego wroga z wielką atencją. Odrestaurowane działa są
obecnie cennymi eksponatami muzealnymi, zachowującymi
przy tym dawną sprawność.
|
|
Zakamuflowane działo baterii Mirus na wyspie Guernsey.
-
|
| |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
Opublikowano 12 września 2013 r.
© Piotr Mierzejewski
|
 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
