To nie był CSS PIONEER. Łódź podwodna konfederatów, wojna secesyjna

Facta Nautica: morze , statki, okręty, wraki, żegluga, marynarka,

Okręty podwodne

S tatki i okręty

Okręty podwodne

Skonfederowane Stany Ameryki

To nie był CSS PIONEER !
- Zagadkowa łódź podwodna z Nowego Orleanu - Wojna secesyjna -
dr Piotr Mierzejewski
-

Podniesiona z dna łódź podwodna konfederatów początkowo stała na terenie Spanish Fort,
gdzie była ustawicznie dewastowana przez miejscowych wandali.

--------W roku 1878 kilku chłopców kąpiących się w jeziorze Pontchartrain dokonało na jego dnie niezwykłego odkrycia. Był nim wrak małej łodzi podwodnej, o
kadłubie wykonanym z żelaza. Mieszkańcy Nowego Orleanu od razu powiązali to znalezisko z CSS PIONEER, łodzią podwodną skonstruowaną w zakładzie
miejscowego mechanika James'a R. McClintock'a podczas wojny secesyjnej. Pamiętano, że CSS PIONEER został zatopiony w Nowym Orleanie przez samych
konfederatów, aby nie wpadł w ręce wkraczających sił unionistów pod wodzą Davida G. Farragut'a. Wydawało się więc, że wydobycie wraku nie powinno być
żadną sensacją. Dzięki takiej opinii miejscowych autorytetów, odnaleziony przypadkiem kadłub łodzi podwodnej przeleżał sobie na dnie jeszcze prawie
trzydzieści lat (tak przynajmniej twierdzi część amerykańskich źródeł).

-------Być może leżałby tak jeszcze długo, znowu popadając w zapomnienie, gdyby nie nastąpiła konieczność pogłębienia kanału. Podniesiony przy tej okazji wrak
pozostawiono na długie miesiące nad brzegiem wody, gdzie powoli, lecz skutecznie ulegał rozgrabianiu i niszczeniu. Wreszcie ktoś wpadł na pomysł, aby zwrócić
go historycznym właścicielom, czyli sędziwym weteranom wojny secesyjnej, dożywających swych dni w specjalnym ośrodku opiekuńczym, nazwanym Camp
Nicholls. Gdy z przyczyn naturalnych ośrodek dla kombatantów zamknięto, w jego miejscu pojawiły się wojskowe obiekty, a później posterunek policji. A wrak
łodzi stał tam nadal, ciągle uchodząc za CSS PIONEER . Dopiero w roku 1942 zainteresowało się nim Lousiana State Museum, dla którego dopiero po latach
stał się naprawdę cennym eksponatem. Pracownicy tego muzeum nie mają już dziś wątpliwości, że nie jest to CSS PIONEER , lecz zagadkowy pojazd
podwodny, zbudowany przez nieznanego konstruktora.

-------Wątpliwości tyczące identyfikacji jednostki zaczęły nasuwać się od roku 1926. Wtedy to dokonano pierwszych pomiarów wraku i okazało się, że jego
długość nie przekracza 20 stóp. Dane te pozostawały w uderzającej sprzeczności z wynikami szczegółowej ekspertyzy wraku CSS PIONEER, wykonanej na
zlecenie Departamentu Marynarki przez naczelnego inżyniera US Navy w roku 1863. Prawdziwy CSS PIONEER miał 30 stóp długości. Niezależnie ten fakt
potwierdził sam McClintock, pisząc w swoim powojennym liście co następuje: "Made of iron 1/4 in. thick, the boat was a cigar shape 30ft long and 4ft in
diameter." ! Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że CSS PIONEER to łódź podniesiona z dna nowoorleańskiego jeziora w 1907 roku. Tym bardziej, jak widać
na fotografii, tajemniczy pojazd nie miał kształtu cygara, a jego średnica dochodziła do 6 stóp. Co więcej, jak wskazał W.S. Murphy (2004), informacje
prasowe jednoznacznie nasuwają wniosek, że prawdziwy CSS PIONEER po zbadaniu został sprzedany na złom w roku 1868.

---------Do dziś nie wiadomo, kto tę tajemniczą łódź zbudował.
Gaines (2008) wprawdzie przypuszcza, że mogła to być starsza
wersja CSS PIONEER. Gdyby tak było naprawdę, to czemu
McClintock o niej nie wspomniał, pisząc w zachowanym liście o
swoich konstrukcjach? Skoro omawiał łódź zwaną PIONEER II,
to czemu pominął tę wersję?

--------Pytań jest więcej. Skąd się wzięła poruszająca
informacja o szczątkach dwóch osób w tej łodzi? Pisał o tym
Murphy (1989), lecz źróła informacji nie podał. Jeśli to prawda,
to skąd wiadomo, że byli to zbiegli niewolnicy? Czy łódź miała
uzbrojenie? Rysowana z zapałem na rekonstrukcjach mina
wytykowa jest tylko hipotezą rysownika.

--------Pozostaje mieć nadzieję, że na te i inne nasuwające się
pytania, znajdzie się kiedyś odpowiedź w nieodkrytych jeszcze
dokumentach z czasów wojny secesyjnej.

e

Amerykańska pocztówka z 1945 roku, oparta na starej fotografii zagadkowej
łodzi podwodnej z Nowego Orleanu, upowszechniła błędną rekonstrukcję
CSS PIONEER.

Tak naprawdę wyglądał CSS PIONEER. Rysował David M. Stauffer w roku 1865.

-------Dodam jeszcze, że historię odnalezienia wraku i jego późniejsze losy nieco inaczej przedstawił Friedman (1998). Rzecz jasna, nie podejmę się
rozstrzygnięcia, czy akurat on ma rację, czy inni autorzy.

BIBLIOGRAFIA

Friedman, N. 1995. U.S. Submarines thgrough 1945. An illustrated Design History. - Naval Institute Press, Annapolis, Maryland.
Gaines, W. Craig. 2008 Encyclopedia of Civil War Shipwrecks. - Louisiana State University Press.
Konstam, A. 2004. Confederate Submarines and Torpedo Vessels 1861-65. - Osprey Publishing Ltd., London.
Murphy, W.S. 1989. Dive! Dive! Dive! - New Scientist, 7 January 1989, No. 1646.
Parker, J. 2007. The Illustrated World Guide to Submarines. - Hermes House, London.
Silverstone, P.H. 1989. Warships of the Civil War Navies. - Naval Institute Press, Annapolis, Maryland.

Opublikowano 3 lutego2011
©dr Piotr Mierzejewski